//
you're reading...
Tin tức

Chuyện cây tỏi ở Đảo Lý Sơn

Đất chật người đông, những người làm nông ở đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi) chỉ được cấp 100 m2 đất canh tác/suất. Đất ít, để tạo thu nhập, nông dân phải quay vòng thời vụ kín mít. Đất không bao giờ được nghỉ ngơi.

Hàm ơn cây tỏi

Với câu hỏi: “Cây tỏi có mặt trên mảnh đất Lý Sơn từ bao giờ?”, có lẽ không một người dân nào ở huyện đảo này có câu trả lời thỏa đáng. Họ chỉ biết rằng trồng tỏi là nghề cha truyền con nối của người dân ở đây từ bao đời nay. Tuy nhiên, nếu căn cứ vào câu chuyện của lão nông Ngô Văn Hoàng ở thôn Tây, xã An Hải thì chúng ta có thể hiểu cây tỏi đã có mặt tại vùng đất đầu sóng ngọn gió này từ xửa, từ xưa.

Hinh-0003_5

“Lúc tui khoảng chừng 14-15 tuổi, có một lần giúp ông nội nhổ tỏi, tui hỏi ông: “Gia đình mình làm nghề trồng tỏi từ khi nào?”. Ông tui ngẫm nghĩ một hồi rồi nói: “Hồi ông bằng tuổi cháu, ông cũng hỏi ông cố của cháu câu hỏi ấy, nhưng ông ấy cũng bảo là không biết, vừa lớn lên đã thấy nhà làm nghề trồng tỏi rồi”, lão nông Ngô Văn Hoàng nói.

Theo nhiều lão nông khác ở Lý Sơn, hiện trên vùng đất đảo này vẫn còn truyền tụng câu chuyện nói về nguồn gốc xuất xứ của cây tỏi. Chuyện rằng: Những người cắm cây tỏi đầu tiên trên đất Lý Sơn không phải là nông dân, mà chính là những thương nhân. Thuở ấy, kế sinh nhai chủ yếu của người dân đất đảo là đánh bắt hải sản gần bờ, sản phẩm được một số người có máu thương hồ thu mua gom lại, sơ chế, rồi sau đó chèo ghe chở hàng vào bờ bán.

Có nhiều thương nhân đưa hàng ra tiêu thụ tận kinh đô Huế. Trong những ngày lưu lại vùng đất kinh thành, ăn những món ăn đặc trưng Huế, những thương nhân người Lý Sơn được thưởng thức hương vị 1 loại tỏi rất ngon.

Vậy là họ nảy ra ý định mang một ít về làm giống trồng tại quê nhà để làm ngon hơn những bữa ăn hàng ngày. Hồi ấy, cây tỏi được trồng trên những vồng đất, như bây giờ người ta trồng khoai lang hoặc dưa hấu.

Cây tỏi “gốc Huế” từ môi trường sống trên đất thịt, hít thở không khí đồng nội, khi về Lý Sơn được sống trên đất cát, ngày ngày hứng gió biển khơi, cây tỏi thay đổi cả vị lẫn “dáng vẻ”.

Tỏi trồng trên đất Lý Sơn không to như tỏi Huế và tỏi miền Bắc, không cay lắm và có mùi dìu dịu, không nồng mùi hăng hắc. Chính những hương vị này đã làm nên nét đặc trưng của tỏi Lý Sơn, nâng món gia vị này lên thành đặc sản có một không hai ở Việt Nam.

Ngày ấy, ai được nếm mùi vị của tỏi Lý Sơn cũng khen lấy khen để. Các thương nhân Lý Sơn mang sản phẩm tỏi trồng ở quê nhà ngược về Huế để biếu bạn hàng mua bán. Người Huế ăn tỏi Lý Sơn lại hít hà khen ngon. Vậy là từ ý nghĩ trồng chỉ để tự cung tự cấp ban đầu, người dân Lý Sơn chuyển sang trồng để bán. Diện tích trồng tỏi tăng dần, tăng dần đến vài chục ha.

Ông Nguyễn Văn Lê, Trưởng phòng Kinh tế huyện Lý Sơn, nhớ lại: “Hồi ấy sản phẩm tỏi được Cty Thương nghiệp huyện thu mua, chỉ với cái giá “nội bộ” nhưng người trồng tỏi đã thấy lợi nhuận rõ rệt. Những người bạo gan, muốn kiếm tiền to, không bán cho công ty mà mang ra ngoài “bán chui”.

Những gia đình có ghe, giấu được chừng 5 bao tỏi mang được về đất liền bán với cái giá “chợ đen” thì tiền thu được có thể đóng được chiếc ghe nhỏ làm cá ven bờ”. Thế là người người bắt tay khai phá đất hoang để trồng tỏi. Chẳng mấy chốc diện tích trồng tỏi trên địa bàn Lý Sơn tăng đến gần 100 ha”.

Cũng theo ông Lê, những năm 80 của thế kỷ XX, chuyện trồng tỏi ở Lý Sơn đã trở thành cao trào. Và hiện nay, trong 367 ha đất trồng trọt hằng năm trên đất đảo, có đến 300 ha được nông dân thâm canh cây tỏi.

Ông Lê so sánh: “Hiện nay, đất trồng lúa trên đất liền bình quân cho thu hoạch 300 kg lúa/sào/vụ, mỗi năm làm 2 vụ được 600 kg lúa. Giá lúa bình quân hiện nay là 5.000 đ/kg, vị chi thu được 3 triệu đ/sào/2 vụ, trừ chi phí chỉ còn lãi khoảng 1 triệu đ. Trong khi đó, 1 sào đất trồng tỏi ở Lý Sơn mỗi năm làm 1 vụ (6 tháng), thu được 300 kg tỏi khô. Hiện giá tỏi xuống thấp chỉ còn 70.000 đ/kg nhưng nông dân vẫn thu được 21 triệu đ/sào/vụ, trừ chi phí còn lãi hơn 10 triệu đ”.

Vòng xoay của đất

Huyện đảo Lý Sơn có 21.000 dân, trong đó có 70% dân số làm nông nghiệp, 30% còn lại hoạt động kinh doanh dịch vụ. Trong gần 15.000 dân làm nông nghiệp, có 1 nửa theo nghề đánh bắt hải sản, nửa còn lại lấy trồng trọt làm kế sinh nhai. Với 100 m2 đất canh tác được cấp cho 1 nhân khẩu nông nghiệp, nếu mỗi năm làm chỉ 1 vụ tỏi thì thu nhập chẳng bõ bèn gì. Do đó, Nông Dân Lý Sơn bắt đất phải liên tục “đẻ ra tiền” bằng cách luân canh giáp vòng.

Nghe ông Nguyễn Chí Thanh, Chánh Văn phòng UBND xã An Hải (Lý Sơn) nói về “vòng xoay của đất” mà tôi chóng cả mặt: “Vụ ĐX, từ tháng 10 (DL) năm trước đến tháng 3 năm sau, nông dân trồng vụ tỏi chính. Khi tỏi còn 1 tháng nữa là cho thu hoạch, nông dân trồng xen đậu phộng (lạc) vào.

Hinh-0004_5

Đậu phộng vừa có giá trị kinh tế cao, nốt sần của cây lạc nằm trong đất tạo ra đạm bổ sung dinh dưỡng cho đất. Thân cây đậu phộng cũng được bằm ra trộn vào đất làm phân. Sau khi thu hoạch đậu phộng, nông dân tiếp tục trồng vụ hành chính.

Vụ hành này rơi vào mùa khô sẽ gặp khó khăn về nước tưới, nhưng bù lại có giá rất cao vì chỉ những diện tích đất đóng được giếng hoặc gần hồ chứa nước Thới Lới mới trồng được. Cũng trong vụ này, nếu ai không trồng hành thì trồng đậu xanh, dưa hấu hoặc mè (vừng).

Thu hoạch xong vụ này, nông dân cải tạo lại đất, sau đó tiếp tục tra vào đất vụ hành mùa trước khi quay về SX vụ hành ĐX. Cứ như thế, đất ở Lý Sơn “tận hiến” cho nông dân đến những 4 vụ canh tác. Do đó, Lý Sơn chỉ có 367 ha đất nông nghiệp nhưng diện tích gieo trồng hàng năm lên đến hơn 1.200 ha”.

Hiệu quả kinh tế của cây tỏi nghe đã “ác chiến” là vậy, hiệu quả của cây hành nghe còn “khủng” hơn. Thời gian sinh trưởng của cây hành ngắn, chỉ từ 1 tháng rưỡi đến 2 tháng là thu hoạch. Năng suất hành cho lại cao hơn tỏi rất nhiều, bình quân 93 tạ/ha. Mặc dù giá hành thấp chỉ bằng 1 nửa so với giá tỏi, nhưng người trồng hành có lãi rất cao.

Nông dân Dương Giáp ở thôn Đông (An Hải) cho biết: “Vụ hành chính năm 2013 này mấy anh em tui hùn làm 10 sào hành, thu được 7 tấn khô. Giá hành đang hạ, chỉ còn 25.000đ/kg, bán hết sản phẩm tụi tui cầm được 75 triệu đồng. Sau khi trừ mọi chi phí (50%), 3 anh em tụi tui chia tiền lãi, mỗi người “bỏ túi” được hơn 10 triệu đồng. Trồng hành lời rất “đã” và nhanh có tiền hơn trồng tỏi”.

Theo báo cáo của UBND huyện Lý Sơn, trong 6 tháng đầu năm 2013, nông dân huyện trồng được 302,5 ha tỏi, năng suất bình quân 63,5 tạ/ha, sản lượng đạt 1.819 tấn; 147,5 ha hành, năng suất bình quân 93 tạ/ha, sản lượng đạt 1.096 tấn; 238 ha ngô vụ xuân hè, năng suất bình quân 61 tạ/ha, đạt sản lượng 1.452 tấn; 87 ha cây đậu phộng, năng suất đạt 27 tạ/ha, sản lượng đạt hơn 236 tấn; 74 ha dưa hấu hiện đang thu hoạch.

“Có lẽ là nhờ vào chất đất mang đậm hương vị biển và được sống giữa trong lành gió khơi nên không chỉ có tỏi và hành ở Lý Sơn là có hương vị đặc trưng, mà tất cả các loại cây trồng cho quả ở huyện đảo này đều ngon hơn sản phẩm cùng loại được trồng trên đất liền. Do đó, cả dưa hấu của Lý Sơn cũng được người tiêu dùng đưa lên thứ hạng “đặc sản”, luôn bán được giá cao khi đưa vào bờ bán”, ông Nguyễn Hoàng Linh, Phó Chủ tịch UBND huyện Lý Sơn, nói.
“Nhờ nông dân luân canh kín mít, thường xuyên thay đất mới tạo dinh dưỡng cho đất và có trình độ thâm canh tốt, đặc biệt nhờ vào 2 sản phẩm nông nghiệp chính của Lý Sơn là hành và tỏi đều bán được với giá “đặc sản” nên cho nông dân thu nhập cao. Chúng tôi tính đất SXNN ở Lý Sơn thu 300 triệu đ/ha/năm là khiêm nhường, là đã bù vào những diện tích trồng cây kém hiệu quả kinh tế hơn. Chứ thực tế còn cao hơn”, ông Nguyễn Văn Lê, Trưởng phòng Kinh tế huyện Lý Sơn phấn khởi cho biết.

Discussion

No comments yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Kinh Doanh


0167 906 4696 (Minh Ý)

Flickr Photos

Rau câu - Rong Biển Lý Sơn

Rau-Cau-Chan-Vit

Rau câu - Lý Sơn

More Photos

Video Đảo Lý Sơn

Liên Hệ

Hotline: 0167 906 4696 (Minh Ý)
Email: kinhdoanhtoilyson@gmail.com

Chúng tôi trên Twitter

Chúng tôi trên Facebook

Thống kê Blog

  • 75,939 truy cập

Top Clicks

Follow Tỏi Lý Sơn Online on WordPress.com
Flag Counter
%d bloggers like this: